BÀI TUYÊN TRUYỀN
VỀ DINH DƯỠNG HỢP LÝ VÀ HOẠT ĐỘNG THỂ LỰC CHO TRẺ
Như chúng ta đã biết ở lứa tuổi Mầm Non, não bộ và thể chất của trẻ phát triển mạnh mẽ. Đồng thời trẻ cần rất nhiều năng lượng để đảm bảo vui chơi, học tập. Do vậy nhà trường rất mong phụ huynh cần tạo cho trẻ các hoạt động, vui chơi, trải nghiệm và chăm sóc, ăn ngủ cho trẻ ngay tại mỗi gia đình.
Vì trẻ em trong độ tuổi mầm non rất cần được chăm sóc bởi một chế độ dinh dưỡng đặc biệt, giúp cơ thể phát triển hài hoà.
Do đó các bậc phụ huynh cần trang bị nhiều kiến thức để xây dựng một chế độ dinh dưỡng khoa học và đúng cách. Sau đây nhà trường có bài tuyên truyền về chế độ dinh dưỡng hợp lý cho trẻ:
1. Chế độ dinh dưỡng cho từng độ tuổi từ 1-6 tuổi
* Về chế độ dinh dưỡng cho trẻ 12-24 tháng tuổi;
- Khi trẻ được 1 tuổi, bữa ăn của trẻ dần dần độc lập với mẹ, trẻ thích nghi dần với chế độ ăn bổ sung. Cơ quan tiêu hóa của trẻ chưa thật hoàn chỉnh, răng chưa thật đầy đủ, nhai chưa tốt.
Một đứa trẻ phát triển bình thường đến 18 tháng mới có răng cửa, răng nanh và răng hàm nhỏ thứ nhất (khoảng 14 răng).
Vì vậy, thức ăn ở lứa tuổi này cần mềm, nhừ, nhỏ, dễ tiêu hóa với đầy đủ năng lượng và các chất dinh dưỡng cần thiết giúp cho sự phát triển cơ thể nói chung, răng và bộ máy tiêu hóa nói riêng.
Thực hiện chế độ dinh dưỡng cho trẻ 12-24 tháng tuổi cần lưu ý những vấn đề sau đây:
+ Vẫn cho trẻ bú mẹ và bữa phụ hoặc vào ban đêm (từ 19 giờ đến sáng hôm sau cho trẻ bú mẹ lúc nào có thể được).
+ Trẻ ăn cháo, lúc đầu cho trẻ ăn cháo loãng, sau đặc dần (có thể cho ăn sớm hơn 1-2 tháng nếu trẻ đã chán ăn bột).
- Một ngày ăn 5 bữa. Có thể sắp xếp như sau:
+ Mỗi bữa chính, trẻ 12-24 tháng ăn một bát cháo (khoảng 250-300g) và bữa ăn phụ, lượng thực phẩm.
+ Trong thời gian ở nhà trẻ, trẻ được ăn ít nhất 2 bữa chính, 1 bữa phụ và bú mẹ hoặc uống sữa ngoài.
- Hằng ngày, cho trẻ uống đủ nước nhất là mùa hè. Lượng nước đưa vào cơ thể dưới dạng thức ăn và nước uống ở trẻ em 12-18 tháng là 1,3-1,5 lít/ngày.
- Những ngày hè nóng nực, trẻ kém ăn, nhà trẻ có thể thay thế 1-2 bữa cháo bằng bún hoặc phở để trẻ ăn ngon miệng.
* Chế độ dinh dưỡng cho trẻ 24-36 tháng tuổi
- Từ 24-36 tháng, cơ thể trẻ vẫn tiếp tục phát triển nhanh (tốc độ chậm hơn khi dưới 18 tháng), bộ máy tiêu hóa vẫn chưa hoàn thiện. Mỗi quý trẻ tăng 200-300 gam, chiều cao tăng 2-3cm.
- Mặt khác, trẻ hoạt động nhiều hơn nên cơ thể tiêu hao năng lượng khá lớn. Đến 24 tháng trẻ gần như không bú sữa mẹ nữa và đã có 20 răng sữa nên có thể ăn được cơm thường như người lớn song phải mềm, dễ tiêu hóa và hấp thụ. Khẩu phần ăn hằng ngày không hợp lý về số lượng cũng như khâu chế biến chưa tốt sẽ làm trẻ bị rối loạn tiêu hóa gây suy dinh dưỡng, còi xương, thiếu máu.
- Bước đầu, trẻ có khả năng tự phục vụ như tự xúc ăn, tự lấy nước uống. Thực hiện chế độ dinh dưỡng cho trẻ 24-36 tháng cần lưu ý những điều sau đây:
+ Trẻ ăn cơm nát.
+ Mỗi ngày trẻ được ăn 4-5 bữa. Trong thời gian ở nhà trẻ, trẻ được ăn ít nhất 2 bữa chính và một bữa phụ.
- Cần chế biến cho trẻ ăn 2 món trong bữa ăn chính là thức ăn mặn và canh.
- Hằng ngày, cho trẻ được uống đủ nước từ 1,5-1,6 lít/ngày (dưới dạng thức ăn và nước uống).
* Chế độ dinh dưỡng cho trẻ từ 3-6 tuổi
- Sự tăng trưởng của cơ thể trẻ chậm lại so với những giai đoạn trước. Cơ quan tiêu hóa của trẻ phát triển hoàn thiện hơn, chức năng vận động của ống tiêu hóa khi trẻ 3-4 tuổi đã gần giống như ở người lớn.
- Trẻ ở độ tuổi này thường thích ăn đồ ngọt (do có nhiều gia vị giác khắp mặt lưỡi). Trẻ ăn đồ ngọt nhiều dễ chán các loại thức ăn khác, gây mất thăng bằng dinh dưỡng và dễ làm hỏng răng. Vì vậy, nên cho trẻ ăn đồ ngọt sau bữa ăn, chú ý súc miệng, đánh răng sau mỗi bữa ăn.
- So với giai đoạn trước, phạm vi tiếp xúc của trẻ rộng hơn, trẻ thích khám phá tìm tòi, bước đầu biết tự phục vụ bản thân, biết sử dụng một số đồ sinh hoạt.
- Nhà trường nên phối hợp với các bậc cha mẹ giáo dục dinh dưỡng và rèn nề nếp, thói quen ăn uống sạch sẽ, văn minh, lịch sự.
Hình ảnh bé ăn trưa tại trường:
- Thực hiện chế độ dinh dưỡng cho trẻ 3-6 tuổi cần lưu ý những điều sau đây:
+ Hằng ngày, trẻ được ăn 4-5 bữa, trong đó trẻ được ăn ở trường một bữa chính và một bữa phụ. Có thể cho trẻ ăn theo chế độ trong ngày như sau:
- Cần chú ý phối hợp nhiều loại thức ăn để bữa ăn đủ chất, sử dụng những thực phẩm sẵn có ở địa phương; nếu có điều kiện nên tăng nguồn protein động vật nhiều hơn, nên tăng cường sử dụng tôm, cá, cua, lươn, đậu đỗ thay thế thịt vì các thực phẩm này sẵn có ở địa phương.
- Chất đạm: nên chọn những thực phẩm tươi sống, chất lượng tốt và phối hợp với nhau, ví dụ như: trứng chiên thịt, đậu hạt nấu canh xương, óc nấu với đậu phụ, tôm rim thịt, cá kho tương, thịt xào gừng.
- Chất béo: tốt nhất là dùng dầu thực vật hoặc mỡ lợn, lạc, vừng, bơ,…
- Chất bột đường: chủ yếu là gạo, ngoài ra có thể thay thế bằng phở...
- Sữa chua, muối khoáng: rau quả tươi là nguồn cung cấp vitamin và muối khoáng. Ngoài ra rau còn có tác dụng chống táo bón, có lợi cho tiêu hóa và hấp thụ.
Tùy theo mùa nên nấu hỗn hợp các loại rau trong một bữa như: rau đay +mồng tơi + mướp, khoai tây + cà rốt + su hào….
Nên dùng các loại rau quả có màu đỏ, vàng, xanh đậm như cà chua, gấc, củ cải đỏ, bí đỏ, đu đủ chín, chuối, xoài, rau ngót, rau dền,… vì chúng có nhiều vitamin A, D, E,… giúp cho trẻ tăng cường sức đề kháng phòng chống bệnh tật.
Hằng ngày cho trẻ được uống đủ nước từ 1,6-2,0 lít nước/ngày (dưới dạng thức ăn và nước uống).- Tích cực tham gia các giờ thể dục ở trường, các hoạt động tập thể do GV và nhà trường tổ chức. - Tích cực giúp đỡ cha mẹ làm việc nhà như dọn dẹp nhà cửa, phụ giúp các công việc phù hợp với tuổi của mình.v.v..
- Không nên lười vận động như ngồi lâu xem tivi, chơi trò chơi điện tử, dùng máy tính...
3. Thực phẩm và đồ uống cho trẻ mầm non cần tránh.
3.1 Thực phẩm không tốt cho trẻ
Như chúng ta đã biết ở trẻ nhỏ, mọi thứ còn non nớt, nhất là với hệ tiêu hóa và đường ruột. Vậy nên chúng ta cần lựa chọn những loại thực phẩm dễ tiêu hóa, không chất độc hại. Để tốt cho sức khỏe trẻ nhỏ, chúng ta nên tránh cũng như hạn chế những loại thực phẩm sau:
- Cá biển như cá kiếm, cá mập…do chứa hàm lượng thủy ngân cao.
- Đồ ngọt và nhiều thực phẩm có đường nếu trẻ ăn nhiều sẽ dễ tăng cân và bị hỏng răng.
- Thức ăn nhanh, đồ chiên rán nếu lạm dụng nhiều sẽ khiến bé thừa cân.- Những món cứng, quá rắn ảnh hưởng đến răng của bé: hoa quả khô, các loại hạt, bánh kẹo cứng…Tốt nhất nên cho bé ăn đồ đã được thái nhỏ, nấu chín mềm.
- Các món ăn thịt chế biễn sẵn: Thịt xông khói, gà rán, xúc xích, lạp xưởng dù tiện lợi nhưng không dinh dưỡng chút nào vì những loại thực phẩm này chứa một loại chất bảo quản dùng để ngăn chặn sự sinh sôi của vi khuẩn, tạo màu sắc và bảo quản thịt tốt hơn. Tệ hơn, những thực phẩm này còn được chiên trong nhiều dầu nên hoàn toàn không thích hợp cho trẻ nhỏ! Những thực phẩm này chứa nhiều chất béo và làm tăng nguy cơ mắc bệnh . Đặc biệt các các đồ ăn không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
3.2. Đồ uống không “thân thiện” với trẻ mầm non
- Thức uống có ga, đồ đóng hộp chứa nhiều chất bảo quản cần hạn chế cho trẻ dùng. Trà và cà phê nên tránh bởi chúng sẽ làm giảm quá trình hấp thu sắt ở trẻ
- Lưu ý đối với nước ép hoa quả, các mẹ nên cân nhắc với lượng vừa phải. Tuyệt đối không cho bé uống quá nhiều lần trong ngày. Bởi trong nước hoa quả có tính axit có thể phá hủy men răng sữa còn mỏng của bé.
- Tuy rằng khi xây dựng chế độ dinh dưỡng cho trẻ mầm non cần cân bằng và lựa chọn đầy đủ chất nhưng không có nghĩa là bạn quá khắt khe, quản lý nghiêm ngặt chuyện ăn uống của con. Đừng ép con ăn những món không thích! Hãy từ từ tạo hứng thú trong mỗi bữa ăn để đạt hiệu quả lâu dài.
- Hy vọng bài viết trên chia sẻ trên giúp các bậc phụ huynh phần nào chăm sóc tốt hơn đến dinh dưỡng và sức khỏe của trẻ nhỏ.